Claiming Expertise against Orientalists and Reviving Islamic Knowledge in the Republic: İslâm-Türk Ansiklopedisi (1940–1948)

Inhaltsverzeichnis

Bibliographische Infos

Cover der Ausgabe: DIYÂR Jahrgang 6 (2025), Heft 1
Open Access Vollzugriff

DIYÂR

Jahrgang 6 (2025), Heft 1

Autor:innen:
Verlag
Ergon, Baden-Baden
Copyrightjahr
2025
ISSN-Online
2942-3155
ISSN-Print
2625-9842

Kapitelinformationen

Open Access Vollzugriff

Jahrgang 6 (2025), Heft 1

Claiming Expertise against Orientalists and Reviving Islamic Knowledge in the Republic: İslâm-Türk Ansiklopedisi (1940–1948)

Autor:innen:
ISSN-Print
2625-9842
ISSN-Online
2942-3155
Kapitelvorschau:

Literaturverzeichnis

  1. Toprak, Hicret K. 2019. Mihrap, Minber ve Devlet. Tek Parti Döneminde Diyanet İşleri Başkanlığı. Istanbul: Küre Yayınları. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  2. Zürcher, Erik Jan. 2017. Turkey. A Modern History (Fourth Edition). London and New York: I.B. Tauris. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  3. – 2012. Kâmil Miras. Hayatı ve Eserleri. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  4. Yazıcı, Nesimi. 2005. ‘Miras, Kâmil (1875–1957)’. In TDV (ed.). TDV İslâm Ansiklopedisi. 30. Ankara: TDV Yayın Matbaacılık ve Ticaret İşletmesi. 145–146. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  5. Yazıcı, Hüseyin. 2010. ‘Şarkiyat Araştırma Merkezi’. In TDV (ed.). TDV İslâm Ansiklopedisi. 38. Ankara: TDV Yayın Matbaacılık ve Ticaret İşletmesi. 362. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  6. Yalçınkaya, M. Alper. 2015. Learned Patriots. Debating Science, State, and Society in the Nineteenth-Century Ottoman Empire. Chicago: The University of Chicago Press. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  7. Uzun, Mustafa İsmet. 1994. ‘Doğrul, Ömer Rıza (1893–1952)’. In TDV (ed.). TDV İslâm Ansiklopedisi. 9. Ankara: TDV Yayın Matbaacılık ve Ticaret İşletmesi. 489–492. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  8. Tahir Gürçağlar, Şehnaz. 2008. The Politics and Poetics of Translation in Turkey, 1923–1960. Amsterdam and New York: Rodopi. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  9. Spuler, Bertold. 1950. ‘Islâm Ansiklopeidis [sic]. İslâm âlemi tarih, coğrafya, etnografya ve biografya lûgati’. Der Islam. 29.3. 318–325. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  10. Sentürk, Recep. 2007. ‘Intellectual Dependency: Late Ottoman Intellectuals between fiqh and Social Science’. Die Welt des Islams. New Series. 47.3/4. 283–318. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  11. Ryad, Umar. 2009. Islamic Reformism and Christianity. A Critical Reading of the Works of Muḥammad Rashīd Riḍā and His Associates (1898–1935). Leiden: Brill. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  12. Rothman, E. Natalie. 2009. ‘Interpreting Dragomans: Boundaries and Crossings in the Early Modern Mediterranean’. Comparative Studies in Society and History. 51.4. 771–800. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  13. – 2007. ‘Alternative Approaches to Modernization in the Late Ottoman Period: İzmirli, İsmail Hakkı’s Religious Thought against Materialist Scientism’. International Journal of Middle East Studies. 39.1. 77–102. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  14. Özervarlı, M. Sait. 2001. ‘İzmirli, İsmail Hakkı (1869–1946). İlmî Şahsiyeti ve Görüşleri’. In TDV (ed.). TDV İslâm Ansiklopedisi. 23. Ankara: TDV Yayın Matbaacılık ve Ticaret İşletmesi. 533–535. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  15. Öz, Asım. 2018. ‘Hassas Bir Muhalefet Politikası. Geçiş Sürecinde Dindar-Milliyetçi Dergiler’. In Sunar, Lütfi (ed.). “İslam’ı Uyandırmak”. Çok Partili Yaşama Geçilirken İslamcı Düşünce ve Dergiler. Istanbul: İLEM Kitaplığı. 5–98. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  16. MacDonald, Duncan Black. 1911. Aspects of Islam. New York: Macmillan Co. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  17. Lord, Ceren. 2018. Religious Politics in Turkey. From the Birth of the Republic to the AKP. New York: Cambridge University Press. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  18. Köprülü, Orhan F. 2001. ‘İslâm Ansiklopedisi’. In TDV (ed.). TDV İslâm Ansiklopedisi. 23. Ankara: TDV Yayın Matbaacılık ve Ticaret İşletmesi. 43–44. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  19. Koçak, Orhan. 2001. ‘1920’lerden 1970’lere Kültür Politikaları’. In İnsel, Ahmet (ed.). Kemalizm. Istanbul: İletişim Yayınları. 370–418. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  20. Encyclopaedias Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  21. Eşref Edib et al. (eds.). 1940–1948. İslâm-Türk Ansiklopedisi. Istanbul: Asarı İlmiye Kütüphanesi Neşriyatı. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  22. Houtsma, M. Th. et al. (eds.). 1913–1936. Encyclopaedia of Islam, First Edition. Leiden: Brill. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  23. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi (ed.). 1940–1987. İslâm Ansiklopedisi. İslâm Âlemi Tarih, Coğrafya, Etnoğrafya ve Biyografya Lûgati. Istanbul: Milli Eğitim Basımevi. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  24. In the following, I will use these abbreviations: Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  25. İslâm-Türk Ansiklopedisi – İTA. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  26. İslâm-Türk Ansiklopedisi Mecmuası – İTAM. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  27. Türkiye Diyanet Vakfı – TDV. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  28. Articles and Sections from İTA and İTAM Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  29. ‘«Avrupa edebiyatı ve biz» muharririne göre İslâm dini ve medeniyeti’. 1942. İTAM. 1.28. 2–3. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  30. ‘Bağdatlı Üstad Abbas Azzavî’. 1940. İTAM. 1.6. 4. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  31. ‘Bu sayıdaki yazılar’. 1943. İTAM. 1.45. 1. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  32. ‘Bu sayıdaki yazılar’. 1945. İTAM. 1.61–62. 1. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  33. ‘Büyük Üstad İsmail Hakkı İzmirli’nin ilmî hayatî [sic] ve eserleri’. 1940. İTAM. 1.2. 3–4. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  34. ‘Büyük üstad İsmail Hakkı İzmirli’nin ilmî hayatı ve eserleri’. 1940. İTAM. 1.16. 4–5. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  35. ‘İslâm Ansiglopedisinde [sic] “Allah” bahsini yazan Mister Makdonald’ın hakikî hüviyeti ve Redaksiyon Heyetinden temennilerimiz’. 1941. İTAM. 1.21. 3–4. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  36. ‘İslâm Ansiklopedisinde “Allah” bahsini yazan misyoner kimdir?’. 1941. İTAM. 1.20. 2–3. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  37. ‘Ma’hud “İslâm Ansiklopedisi”nin başındaki hey’etin işi nedir?’. 1941. İTAM. 1.24. 2–3. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  38. ‘Manasız ve fuzulî bir teşebbüs. Tahsin Banguoğlu’nun kendi kendine verdiği paye’. 1948. İTAM. 2.100. 10–11. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  39. ‘Müsteşriklerin islâm ansiklopedisinde islâmî meslelerin [sic] telif hissesi’. 1941. İTAM. 1.25. 3–4. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  40. ‘Reis-ül-hattatin Kâmil Efendi’. 1941. İTAM. 1.18. 4–5. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  41. ‘Sabık Azerbaycan Cumhuriyeti Millî Şûra Reisi Resûlzade Mehmet Emin’. 1943. İTAM. 1.45. 2. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  42. ‘Tahrir Heytimizden [sic]. Profesör Ahmet Hamdi Akseki’. 1940. İTAM. 1.6. 3–4. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  43. Azzavî, Abbas. 1941. ‘İslâm-Türk Ansiklopedisi hakkında Bağdat Gazetelerinin neşriyatı’. İTAM. 1.10. 2. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  44. Çantay, H. Basri. 1947. ‘Diyanet Reisi merhum Yaltkaya hakkında. İstanbul Millefvekili [sic] Doktor Adıvar’a’. İTAM. 2.76. 7, 15. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  45. Doğrul, Ömer Rıza. 1940–1944. ‘Âdem. «İslâm Ansiklopedisini»ni tenkid’. In Eşref Edib et al. (eds.). İTA. 1. Istanbul: Asarı İlmiye Kütüphanesi Neşriyatı. 94–95. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  46. – 1946. ‘Büyük üstad’. İTAM. 2.63–64. 3–4. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  47. Eşref Edib. 1940. ‘İslâmın yüksek ve geniş ruhu’. İTAM. 1.8. 2–3. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  48. – 1941. ‘Bir tecavüzün içyüzü’. İTAM. 1.13. 2–4. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  49. – 1941b. ‘İlmî mesaiye düşmanlık zihniyeti. İlmî muhit içinde bu zavallı zihniyet nasıl yaşa­yabilir?’. İTAM. 1.17. 3–4. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  50. – 1941c. ‘İslâm-Türk Ansiklopedisinin mesleği etrafında 2’. İTAM. 1.19. 3–4. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  51. – 1941d. ‘Muhterem okuyucularımıza’. İTAM. 1.20. 3–4. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  52. – 1942. ‘İki zihniyet: Müsteşrik ve Misyoner zihniyeti - Hakikî ilim zihniyeti. Muhterem Cumhuriyet Gazetsine [sic]’. İTAM. 1.39. 2–3. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  53. – 1942b. ‘İsmail Habib’in cephesi: Müsteşrik ve misyoner zihniyetinin yayılışı’. İTAM. 1.41. 2–3. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  54. – 1942c. ‘İsmail Habibin cephesi: Müsteşrik ve misyoner zihniyeti bozguncu ve yıkıcı bir zihniyettir’. İTAM. 1.42. 2–4. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  55. – 1943. ‘[Notes to the reader]’. İTAM. 1.49. 4. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  56. – 1945. ‘Ordinaryüs Profesör İsmail Hakkı İzmirli’. İTAM. 2.53–54. 2. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  57. – 1946. ‘İlim Güneşi’. İTAM. 2.63–64. 3. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  58. – 1946b. ‘Çocuklarımıza Din kitabı’. İTAM. 2.63–64. 5–8. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  59. – 1946c. ‘Muhterem okuyucularımızla hasbıhal’. İTAM. 2.65–66. 2–4. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  60. – 1947. ‘Dini mecmua ve gazetelerin fetva verişleri ve taşkın münakaşaları hakkında Diyanet Reisi Profesör Ahmed Hamdi Akseki lie [sic] bir konuşma’. İTAM. 2.90. 2–15. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  61. Miras, Kâmil. 1946. ‘Rahmetli üstad İsmail Hakkı izmirli [sic]’. İTAM. 2.63–64. 2–3. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  62. – 1947. ‘Yeni Diyanet Reisi Profesör Ahmed Hamdi Akseki’. İTAM. 2.70. 6–9. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  63. Tahrir Heyeti. 1940–1944. ‘İslâm-Türk Ansiklopedisini Yazanlar’. In Eşref Edib et al. (eds.). İTA. 1. Istanbul: Asarı İlmiye Kütüphanesi Neşriyatı. 9–10. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  64. – 1940–1944b. ‘Esas Proğramımız’. In Eşref Edib et al. (eds.). İTA. 1. Istanbul: Asarı İlmiye Kütüphanesi Neşriyatı. 15–16. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  65. Yörükân, Yusuf Ziya. 1948. ‘Din Maarifi Ve Din Tedrisatı: I’. İTAM. 2.98. 2–5, 15. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  66. Secondary Sources Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  67. Albayrak, Sadık. 1995. ‘Eşref Edip Fergan (1882–1971)’. In TDV (ed.). TDV İslâm Ansiklopedisi. 11. Ankara: TDV Yayın Matbaacılık ve Ticaret İşletmesi. 473–474. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  68. Aykut, Ayhan. 2001. ‘İslâm-Türk Ansiklopedisi’. In TDV (ed.). TDV İslâm Ansiklopedisi. 23. Ankara: TDV Yayın Matbaacılık ve Ticaret İşletmesi. 57–58. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  69. Bein, Amit. 2011. Ottoman Ulema, Turkish Republic. Agents of Change and Guardians of Tradition. Stanford: Stanford University Press. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  70. Bektaş, Erhan. 2023. Religious Reform in the Late Ottoman Empire. Institutional Change and the Professionalisation of the Ulema. London: Bloomsbury [I.B. Tauris]. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  71. Bilgin, Muharrem Samet. 2018. ‘Dozy’nin Tarih-i İslamiyet’ine İslamcı Dergilerde Verilen Tepkiler’. In Sunar, Lütfi (ed.). “İslam’ı Uyandırmak”. Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e İslamcı Düşünce ve Dergiler. Istanbul: İLEM Kitaplığı. 165–182. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  72. Birinci, Ali. 2001. ‘İzmirli, İsmail Hakkı (1869–1946)’. In TDV (ed.). TDV İslâm Ansiklopedisi. 23. Ankara: TDV Yayın Matbaacılık ve Ticaret İşletmesi. 530–533. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  73. Brockett, Gavin D. 2011. How Happy to Call Oneself a Turk. Provincial Newspapers and the Negotiation of a Muslim National Identity. Austin: University of Texas Press. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  74. Büyüker, Kâmil. 2018. ‘Mecmua İçinde Ansiklopedi, Ansiklopedi İçinde Mecmua. İslâm-Türk Ansiklopedisi/Muhîtü’l-Maârif Mecmuası (1940–1948)’. In Sunar, Lütfi (ed.). “İslam’ı Uyandırmak”. Çok Partili Yaşama Geçilirken İslamcı Düşünce ve Dergiler. Istanbul: İLEM Kitaplığı. 227–247. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  75. Carr, E. Summerson. 2010. ‘Enactments of Expertise’. Annual Review of Anthropology 39. 17–32. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  76. Çelik, Zeynep (ed.). 2020. Avrupa Şark’ı Bilmez. Eleştirel bir Söylem (1872–1932). Istanbul: Koç Üniversitesi Yayınları. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  77. Daniel, Elton L. 1998. ‘Encyclopaedia of Islam’. In Yarshater, Ehsan (ed.). Encyclopædia Iranica. VIII/4. Costa Mesa, California: Mazda. 432–435. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  78. Debus, Esther. 1991. Sebilürreşad. Eine vergleichende Untersuchung zur islamischen Opposition der vor- und nachkemalistischen Ära. Frankfurt am Main: Lang. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  79. Erken, Mehmet. 2018. ‘1923–1960 Yılları Arası Türkiye’de İslami Yayıncılık’. In Sunar, Lütfi (ed.). “İslam’ı Uyandırmak”. Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e İslamcı Düşünce ve Dergiler. Istanbul: İLEM Kitaplığı. 29–50. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  80. Eyice, Semavi. 1992. ‘Barthold, Vasilij Viladimiroviç (1869–1930)’. In TDV (ed.). TDV İslâm Ansiklopedisi. 5. Ankara: TDV Yayın Matbaacılık ve Ticaret İşletmesi. 85–87. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  81. Flöhr, Benjamin. 2020. Ein traditionalistischer Korandeuter im Dienste des Kemalismus. Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır (1878–1942). Berlin: Klaus Schwarz Verlag. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  82. Gunasti, Susan. 2016. ‘The Late Ottoman Ulema’s Constitutionalism’. Islamic Law and Society. 23.1/2. 89–119. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  83. – 2019. The Qur’an between the Ottoman Empire and the Turkish Republic. An Exegetical Tradition. Abingdon: Routledge. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  84. Hanioğlu, M. Şükrü. 2011. Atatürk. An Intellectual Biography. Princeton: Princeton University Press. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  85. Hodgson, Marshall G.S. 1974. The Venture of Islam. Conscience and History in a World Civilization: 1. The Classical Age of Islam. Chicago: University of Chicago Press. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  86. Kara, İsmail. 1987. Türkiye’de İslâmcılık Düşüncesi. Metinler, Kişiler II. Istanbul: Risale Yayınları. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  87. – 2005. ‘Turban and fez. Ulema as opposition’. In Özdalga, Elisabeth (ed.). Late Ottoman Society. The Intellectual Legacy. London and New York: RoutledgeCurzon. 162–200. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  88. – 2016. Cumhuriyet Türkiyesi’nde Bir Mesele Olarak İslâm 2. Istanbul: Dergâh Yayınları. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134
  89. – 2017. Cumhuriyet Türkiyesi’nde Bir Mesele Olarak İslâm 1. Istanbul: Dergâh Yayınları. Google Scholar öffnen doi.org/10.5771/2625-9842-2025-1-134

Zitation

Download RIS Download BibTex

Downloads

Download Kapitel (PDF) Download kompl. Werk (PDF)

Hinweis

Dieses Werk ist urheberrechtlich geschützt und darf nur nach den Vorgaben der Nutzungs- und Lizenzvereinbarung genutzt werden. Jede darüber hinaus gehende Nutzung des Werkes ist ausdrücklich untersagt und wird verfolgt.

Per E-Mail teilen

Medien